Het turfschip dat Breda terugbracht

Breda was een belangrijke vestingstad in Brabant en had een strategische ligging tussen de noordelijke gewesten en de zuidelijke Nederlanden. De stad stond in 1590 onder Spaans gezag en was door haar vestingwerken niet eenvoudig met een rechtstreekse aanval te veroveren. Voor Maurits en de Staatse bestuurders was Breda daarom niet alleen een symbolisch doelwit, maar ook een plaats die de bewegingsruimte van de Republiek kon vergroten. De aanval maakte gebruik van een turfschip dat toegang tot de stad kreeg. Onder de turf waren soldaten verborgen. Toen het schip binnen was, kwamen zij tevoorschijn en overrompelden zij de verdediging van binnenuit. De operatie vereiste voorbereiding, geheimhouding en kennis van de dagelijkse routines in de stad. Het succes kwam niet voort uit een groter leger op het slagveld, maar uit het combineren van misleiding en een onverwachte toegangsroute. De inname van Breda versterkte de positie van de Republiek en verhoogde het aanzien van Maurits. De overwinning betekende niet dat Brabant als geheel was bevrijd of dat de oorlog beslist was. Wel liet Breda zien dat de Staatse oorlogvoering steeds doelgerichter werd. Een vesting kon vallen door een nauwkeurig uitgewerkt plan, waarna de stad onderdeel werd van het militaire en bestuurlijke netwerk van de Republiek.